Elke werknemer heeft recht op tijdige loonbetaling. Het loon wordt betaald over een periode van minimaal een week en maximaal een maand. Wordt het loon te laat uitbetaald, dan kan de werknemer aanspraak maken op een wettelijke verhoging. 

De werkgever is wettelijk verplicht minimaal 8% van het brutoloon aan vakantiegeld te betalen. Het vakantiegeld wordt doorgaans eens per jaar uitbetaald in juni. Dit kan anders zijn afgesproken in de CAO of arbeidsovereenkomst.

Tijdens een vakantie hoeft een werknemer geen arbeid te verrichten. Vakantie heeft namelijk een recuperatiefunctie. Dit houdt in dat vakantiedagen de functie hebben om werknemers lichamelijk en geestelijk te laten herstellen van werkbelasting.

Werknemers bouwen vakantiedagen op vanaf hun eerste werkdag. Het aantal vakantiedagen is bij een fulltime en parttime functie in ieder geval vier keer de arbeidsduur per week. Bij een fulltime functie heeft een werknemer dus recht op minimaal 20 vakantiedagen per jaar. Als een arbeidsovereenkomst minder dan een jaar geduurd heeft, bestaat er aanspraak op vakantie voor het deel van het jaar dat de arbeidsovereenkomst geduurd heeft.

De volgende dagen vallen niet onder vakantiedagen: zondagen, algemeen erkende feestdagen, religieuze feestdagen waarop plaatselijk vrijaf met behoud van loon wordt gegeven.

Er bestaan ook bovenwettelijke vakantiedagen. Dit zijn extra vakantiedagen die de werknemer opbouwt naast het wettelijk minimum. Deze dagen zijn vastgelegd in de arbeidsovereenkomst of CAO en blijven vijf jaar geldig.

De werknemer moet door de werkgever op korte termijn na de eerste werkdag duidelijk worden geïnformeerd over alle belangrijke arbeidsvoorwaarden die er gelden. Dit ziet bijvoorbeeld op de functie van de werknemer, aard van de arbeid of de aanspraak op vakantie. Dit gebeurt digitaal of op papier.

De werknemer heeft wekelijks recht op rusttijd, namelijk minimaal anderhalve dag per zeven dagen arbeid of drie dagen per veertien dagen arbeid. Op deze regel bestaan in bepaalde beroepssectoren uitzonderingen, waardoor minder rusttijd dan is toegestaan

Voor minderjarigen geldt een onafgebroken rusttijd van minimaal twaalf uur per dag, waarvan in ieder geval tussen 23:00 en 06:00 uur.

Een werknemer mag gedurende de proeftijd de arbeidsovereenkomst te allen tijde opzeggen zonder dat er een opzegtermijn geldt.

Doorgaans geldt er een proeftijd van een maand. Indien de arbeidsovereenkomst wordt aangegaan voor een periode van minimaal twee jaar, kan er ook voor een proeftijd van twee maanden worden gekozen.

Een werknemer heeft recht op gelijke behandeling. Een werknemer mag dus nooit worden achtergesteld of worden uitgesloten op basis van onder andere geslacht, seksuele geaardheid of godsdienst.

Een werknemer dient persoonlijk zijn arbeid te verrichten en kan zijn arbeid niet zonder deugdelijke grond weigeren.

Een werknemer is verplicht zich als goed werknemer te gedragen. Een voorbeeld hiervan is ziekte of afwezigheid van andere werknemers. Er mag dan van de werknemer worden verwacht dat hij opdrachten uitvoert die niet of niet helemaal binnen de functiebeschrijving vallen.

De werknemer is verplicht om zich te houden aan de voorschriften die de werkgever geeft. Dit ziet op de bevordering van de goede orde in de onderneming. Dit ziet op bijvoorbeeld werktijden, veiligheidsvoorschriften, werkwijzen en het gebruik van bedrijfsmiddelen.

De werknemer heeft verschillende plichten tijdens ziekte en re-integratie (zie ziekte). Er kunnen gevolgen voor de werknemer zitten aan het weigeren van medewerking bij ziekte en re-integratie.