Ontslag

Als startende ondernemer heb je genoeg aan je hoofd. Personeelsproblemen en juridische fouten kunnen je veel tijd, geld én nachtrust kosten. Toch is ontslag iets waar veel ondernemers niet bij stilstaan, totdat het misgaat. 

Op deze pagina lees je alles wat je moet weten: van de verschillende ontslagvormen tot preventie en voorbereiding en de risico's en kosten.

Verschillende soorten ontslagvormen

Als werkgever kun je niet zomaar een werknemer ontslaan. Nederland kent een uitgebreid ontslagrecht dat werknemers beschermt tegen willekeurig of onterecht ontslag. Dat betekent niet dat ontslag onmogelijk is, maar wel dat je als werkgever de juiste procedure moet volgen die past bij de situatie.

Een werknemer die zich schuldig maakt aan diefstal vraagt om een heel andere aanpak dan een werknemer die door teruglopende omzet moet worden ontslagen. Gebruik je de verkeerde ontslagvorm, dan riskeer je dat het ontslag ongeldig wordt verklaard met alle gevolgen van dien.

Er zijn vijf ontslagvormen die je als werkgever kunt inzetten. Welke route je kiest, hangt af van de reden van het ontslag, de situatie van de werknemer en niet onbelangrijk de bereidheid van beide partijen om er samen uit te komen.

Hieronder zetten we alle vormen voor je op een rij, zodat je weet waar je aan toe bent voordat je een beslissing neemt.

Ontslag met wederzijds goedvinden

Ontslag met wederzijds goedvinden houdt in dat werkgever en werknemer samen afspreken het dienstverband te beëindigen. Deze afspraak wordt vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Hierbij is geen goedkeuring van het UWV of de rechter nodig. In de overeenkomst worden onder andere de einddatum van het dienstverband, een eventuele transitievergoeding en andere afspraken schriftelijk vastgelegd. In de meeste gevallen behoudt de werknemer bij deze vorm van ontslag het recht op een WW‑uitkering. 

Ontslag tijdens proeftijd

Tijdens de proeftijd kunnen beide partijen het arbeidscontract per direct opzeggen. Daarvoor is geen ontslagvergunning nodig. Er is geen opzegtermijn. Ontslag in de proeftijd is ook mogelijk als de werknemer ziek wordt. Een werkgever mag een werknemer niet ontslaan, omdat deze bijvoorbeeld zwanger is of een handicap heeft.

Ontslag op staande voet

Het dienstverband eindigt direct, zonder opzegtermijn en zonder toestemming van het UWV of de rechter. Deze vorm van ontslag mag alleen in uitzonderlijke situaties worden toegepast.  

Het is alleen toegestaan als er sprake is van een dringende reden. Dit zijn ernstige situaties waarbij het van de werkgever niet kan worden verwacht dat het dienstverband nog langer voortduurt. Voorbeelden zijn: diefstal, fraude, geweld of bedreiging, werkweigering, belediging of intimidatie of dronkenschap of drugsgebruik tijdens het werk. 

Bij ontslag op staande voet heeft de werknemer geen recht op een WW-uitkering, ontvangt hij/zij geen transitievergoeding en stopt het loon direct.  

Omdat de gevolgen groot zijn, gelden er strikte eisen:  

  • Het ontslag moet direct worden gegeven nadat de reden bekend is.  
  • De werknemer moet meteen weten waarom hij/zij wordt ontslagen.  
  • De werkgever moet kunnen aantonen dat de dringende reden daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.  

Als een van deze voorwaarden ontbreekt, kan het ontslag ongeldig zijn.  

Mocht het ontslag niet als gegrond worden geoordeeld door de rechter dan moet de werkgever: loon doorbetalen, een (hoge) vergoeding betalen en alsnog het dienstverband herstellen.

Ontslag via UWV

De werkgever kan in twee situaties bij het UWV-toestemming vragen voor ontslag. De werknemer is meer dan 2 jaar arbeidsongeschikt of bij bedrijfseconomische reden (bijvoorbeeld als er minder werk is omdat de vraag afneemt of omdat een bedrijf gedeeltelijk of helemaal stopt). Als werknemers niet akkoord gaan met het ontslag, kan de werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV.

Ontslag via de Kantonrechter

Als de werkgever en werknemer er samen niet uitkomen en ontslag via het UWV niet mogelijk is, kan de werkgever naar de kantonrechter. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als er sprake is van disfunctioneren, een verstoorde arbeidsverhouding, disfunctioneren of een combinatie van redenen.

De werkgever moet een geldige ontslaggrond kunnen aantonen. De rechter beoordeelt vervolgens of het ontslag gerechtvaardigd is. De rechter bepaalt de einddatum van het dienstverband en een eventuele extra billijke vergoeding.

Wanneer mag een werknemer niet ontslagen worden?
  • Tijdens ziekte  
  • Tijdens zwangerschap  
  • Tijdens verlof (zwangerschap/ouderschap) 
  • Lid van de ondernemingsraad  

Kosten en risico's

Welke kosten kunnen ontstaan bij ontslag?  

  • Transitievergoeding  
  • Juridische kosten  
  • Loondoorbetaling  
  • Vergoeding bij onterecht ontslag 

Wat zijn de risico’s van onjuist ontslag? 

  • Rechterlijke procedures  
  • Reputatieschade 
  • Vertrouwensbreuk met personeel  

Preventie en veelgemaakte fouten

Hoe kun je ontslagproblemen voorkomen bij het aangaan van een arbeidsovereenkomst?  

  • Goede proeftijdafspraken 
  • Tijdelijke contracten 
  • Duidelijke functiebeschrijving 

Wat zijn veelgemaakte fouten van startende ondernemers bij ontslag 

  • Te snel ontslaan  
  • Mondelinge afspraken  
  • Geen schriftelijke vastlegging  
  • Emotioneel handelen  

Adres

Ligne 1

6131 MT Sittard

Sociale media